भीमाच्या लेखण्या

आरती काडे लक्ष्मण माने यांच्या ,’का कराच शिकून ?’ या पुस्तकातील, ‘पोराला शिकवीन म्हंतो शाळा’ या कथेमध्ये एक डोंबारी समाजातील इसम आपल्या पोराला शाळेत टाकायला घेऊन जातो, तो प्रसंग सांगताना तो म्हणतो,”साळत घालाया गेलो. मास्तर म्हणाला, आणा जल्माचा दाखला. सायेब, आता सांगा कंच्या वक्ताला जल्म झाला?दिस काय व्हता ?दिस व्हता […]

यशवंत भंडारे छपाईच्या तंत्रज्ञानाच्या शोधाने जगभर प्रबोधनाच्या युगाचा प्रारंभ झाला. हा शोध क्रांतीकारक ठरला. इ.स.नंतरच्या दुसऱ्या शतकात मुद्रण कलेचा उगम चीन मध्ये झाल्याचं ग्रहीत धरलं तरी खऱ्या अर्थानं विकसित मुद्रण केलेचा विकास होण्यास इ.स. 1450 हे वर्षे उजाडावे लागलं. त्याचं श्रेय गूटेनबेर्क यांच्याकडे जातं. भारतामध्ये मुद्रण तंत्र प्रथम इ.स. 1556 […]

“माझी मैना गावावर राहिली माझ्या जिवाची होतीया काहिली” ही आण्णा भाऊंची छ्क्कड माहीत नसलेला माणूस दुर्मिळच! पण मीही त्यापैकी एक होते. अगदी उच्च शिक्षण घेईपर्यंत.रणजीत कांबळे या शाहिरकडून ही छक्कड ऐकली. त्या क्षणापासून आण्णा भाऊ साठेना भेटण्याचा चंगच बांधला. अर्थात ही माणसं त्यांनी लिहीलेल्या पुस्तकातून भेटतात. पण एक पाय संसारात […]

आम्ही ‘एक वही एक पेन’ अभियान दरवर्षी आपल्यासमोर घेऊन येतो. याहीवर्षी आम्ही प्रचंड ऊर्जा घेऊन हे क्रांतिकारी अभियान राबवणार आहोत. या वर्षी आम्ही १२+ इतक्या शाळांपर्यंत वहीपेन, शैक्षणिक साहित्य पोचवू शकलो. आपल्या सर्वांची डाॅ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या क्रांतिकारी विचारांवर असलेली निष्ठा आणि आपण दिलेल्या प्रतिसादामुळेच हे शक्य झाले आहे. आपल्याशिवाय […]

काय आहे ‘एक वही एक पेन’ अभियान ? डाॅ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या महापरिनिर्वाणदिनानिमित्त चैत्यभूमी मुंबई येथे देशभरातून लाखोंचा जनसमुदाय अभिवादन करण्यासाठी जमतो. दरवर्षी हार-फुलं-मेणबत्त्या अर्पण केल्या जात असत. ते निर्माल्य दुसऱ्या दिवशी वाया जाऊन अस्वच्छतेचे कारण बनत होते. तसेच टाकाऊ असल्याने ते कसल्याही पुनर्वापरासाठी अयोग्य आहे. मुळात ज्या महामानवाने व्यक्तीपूजा […]

ह्या कॉलेज ला मिलिंद हे नाव देण्याचा माझा उद्देश आहे. मिलिंद हा एक बॅक्ट्रीया चा ग्रीक राजा होता . त्याला आपल्या विद्वत्तेबद्दल घमंड होती. त्याला असे वाटे कि, ग्रीक सारखे विद्वान लोक जगाच्या पाठीवर कोठेच सापडावयाचे नाहीत. आपल्या बुद्धिमत्तेचा मिलिंद ला गर्व चढला होता. तो सर्वांना वादविवादाने आव्हान देत असे. […]

विश्वदीप करंजीकर सर्व संस्कार अनित्य आहेत. म्हणजे या जगात शाश्वत असे काहीच नाही. प्रत्येक गोष्ट ही सातत्याने बदलत राहते. कणाकणाला तिचे स्वरुप बदलते. फक्त ‘बदल’ हेच शाश्वत आहेत. म्हणजे ‘सातत्याने होणारे परिवर्तन हेच शाश्वत आहे’ Only change is constant. बुध्दाने ‘अनित्यता’ हा महान सिध्दांत सुशीमला सांगितला होता. त्यात ते म्हणतात […]

विश्वदीप करंजीकर दलित पँथरच्या अस्तित्वाचा उद्देश दलितांची दु:खे जगाच्या वेशावर टांगणे हाच होता. दलित पँथर संघटना नसून ‘जिवंत विद्रोही भावना’ होती. ‘सम्यक क्रांती’ हा दलित पँथर चा संकल्प होता. दलितांचा लढा इतका व्यापक आहे की तो सामाजिक आणि केवळ आर्थिक असू शकत नाही. ज्याचं अस्तित्वचं नाकारलं जात त्याचा लढा ही […]

कुणाल रामटेके तारीख कदाचित दोन ऑक्टोबर आणि वर्ष २०१५ चं असावं. पुणे महानगरपालिकेच्या वतीनं त्या वर्षीचा ‘भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार’ देवून पँथर राजा ढाले यांचा भव्य नागरी सत्कार समारंभ आयोजित करण्यात आला होता. मुळात, भारतीय स्वातंत्र्याच्या पंचवीसाव्या वर्षपूर्ती निमित्त ‘साधना’मध्ये प्रकाशित झालेल्या त्यांच्या लेखावर आक्षेप घेत १९७२ साली याच […]

शांताराम पंदेरे ७० च्या दशकात पारंपरिक काँग्रेसवासी रिपब्लिकन पक्ष आणि वाढत जाणाऱ्या दलित अत्याचारांविरोधी बंड करणारे आदरणीय राजाभाऊ ढाले आपल्यातून निघून गेले!! त्यांच्या सोबतच्या प्रेरणादायी आठवणींना विनम्र अभिवादन! जय भिम!! फुले-आंबेडकरी इतिहास, विचार आणि चळवळीचे भाष्यकार आणि 1972 मध्ये आदरणीय नामदेव ढसाळ आणि अन्य सहकाऱ्यांसोबत राजाभाऊंनी “दलित पँथर” उभी केली. […]