भीमाच्या लेखण्या

निलेश खंडाळे धनुष चा , मारी सेलवाराज कृत ” करनन ” बघितला.बघताक्षणी जे सुचलं ते आहे तसं लिहितोय. मी लहानपणी अनेक वेळा महार लय फुगीर असतात असं खाजगीत ऐकत आलोय.इतर आणि स्वतः च्या जातीकडून. फुगीर म्हणजे नक्की काय म्हणायचं आहे हे तेव्हा समजत नव्हतं.पण जसं समजायला लागलं तशी माझ्या परीने […]

विकास कांबळेे छ. शाहू महाराजांनी २ एप्रिल १८९४ मध्ये कोल्हापूर संस्थानाचा कारभार हातात घेतला तेंव्हा शाहू महाराजांच वय अवघ २२ वर्षे होत. राजा कारभार समजून घेत होता, तोच संस्थानात दुष्काळाच सावट पसरलं. त्याच काळात प्लेगने देशभरात धुमाकूळ घातला सुरवात केली. शाहूंसमोर आधी दुष्काळ आणि नंतर प्लेग अस दुहेरी संकट आ […]

प्रवीण उत्तम खरात व्यवस्थेला लोक दोष देत आहेत खरे पण ती “व्यवस्था” कोणती हे फारच कमी लोकांना समजलं आहे बाकीचे नुसत “व्यवस्थेत दोष आहे” हे वाक्य फिरवत बसत आहेत. ती व्यवस्था आहे “ब्राह्मणी व्यवस्था”. ह्या व्यवस्थेचे घटक आहेत ब्राह्मणी संस्कृती, ब्राह्मणी माध्यम आणि ब्राह्मणी राजकारण आणि सत्ताकारण. ह्याव्यवस्थेचा प्रभाव भारतीय […]

जे एस विनय मला काही दिवसांपूर्वी अ‍ॅमेझॉन प्राइम वर तेलुगू चित्रपट पलासा १९७८ पाहण्याची संधी मिळाली. मी महाराष्ट्राचा असलो तरी मला वेगवेगळ्या भाषांमध्ये जाती-विरोधी निवेदनावरचे चित्रपट पहायला आवडतात. काही मुख्य मुद्द्यांकडे जाण्याचा प्रयत्न करू.आंध्र प्रदेश राज्यातील श्रीकाकुलम जिल्ह्यातील पलासा नावाच्या छोट्या गावात हा सिनेमा सेट करण्यात आला आहे. बहुजन आणि […]

प्रज्ञा सिध्दार्थ जाधव बहुतेक वेळेला आपण आरक्षण आणि समान नागरी कायदा (Uniform Civil Code) यात गफलत करतो. खूप जणांना अजूनही वाटतं की समान नागरी कायदा आल्यावर आरक्षण संपुष्टात येईल. भारताच्या न्यायप्रणालीत चार प्रकारचे कायदे आहेत. १. Criminal Law (गुन्हेगारी/फौजदारी कायदा) – यामध्ये मर्डर, रेप, चोरी अशाप्रकारच्या गुन्ह्यांचा समावेश होतो. २. […]

अतुल मुरलीधर भोसेकर एक खूप मोठा गैरसमज आजही बऱ्याच जणांना आहे आणि तो म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी फक्त दलित आणि पददलित समाजासाठीच काम केले आहे. मात्र बाबासाहेबांनी शोषित, पीडित कामगारांच्या वेदनेला वाचा फोडली आणि त्यांना न्याय मिळवून दिला हे आजही दुर्लक्षित आहे. बाबासाहेबांचे कम्युनिस्टांविषयी खूप चांगले मत नव्हते. त्यांना वाटे […]

सिद्धांत बारसकर आपण आज महाराष्ट्र दिनी मोरारजी देसाई आणि स का पाटील या महानालायक माणसांना घेरतोच. याच बरोबर मात्र मला महाराष्ट्र दिनाच्या दिवशी मला नेहरू काँग्रेसच्या भूमिकेविषयी राग येतो. ज्या व्यक्तीने भारतात लोकशाही रुजवली अस म्हणलं जात त्याची महाराष्ट्र राज्य निर्मिती वेळीची हुकुमशाही भूमिका अजिबात पटत नाही. नेहरू काँग्रेसने संयुक्त […]

गुणवंत सरपाते “दलित पितृसत्ते” विरुद्ध एल्गार पुकारून पहिल्या पिढीतल्या लिहणाऱ्या बोलणाऱ्या ‘दलित पोरांवर’ चराचरा सुरी चालवणाऱ्या तमाम बामण-सवर्ण बाया आणी बापड्यांना शुभेच्छा!! देवळीतल्या वेगळ्या कपांना पण मोक्कार शुभेच्छा बरं. पाणवठ्यावर कळशीभर पाणी घ्यायला गेलं तर,’ पाणी बाटवतो का रं म्हारड्या’ म्हणत पदर खेसनाऱ्या प्रत्येक नऊवारीला शुभेच्छा. स्कॉलरशीपचा फॉर्म भरताना वर्गात […]

विकास परसराम मेश्राम डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी 6 डिसेंबर 1946 रोजी घटनेच्या उद्दीष्टांवर भाष्य करताना स्पष्ट शब्दांत सांगितले की “भविष्यातील कोणत्याही सरकार सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्याय यावर विश्वास ठेवत असेल तर समाजवादी अर्थव्यवस्थेशिवाय ती शक्य नाही, ” डॉ. आंबेडकर यांनी समाजवादी अर्थव्यवस्था सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्यायासाठी अपरिहार्य मानले […]